سلام به همگی . طبق قولی که قبلاً داده بودم قرار بود امروز کمی درباره نکات مبانی بهمن شناسی صحبت کنیم . بدون اتلاف وقت بریم سر اصل مطلب :

عوامل ایجاد بهمن : 1- عوامل درونی 2- عوامل بیرونی
عوامل درونی در ایجاد بهمن نسبت به عوامل بیرونی نقش مهمتری دارند . و اما منظور از عوامل درونی چیست ؟
1- حجم برف یا همان میزان بارش : بارش بیش از 2 تا 2.5 سانت در ساعت یا بطور کلی بارش بیش از 20 سانتی متر برف تازه در یک نوبت یکی از نشانه های ریزش بهمن است .
2- نوع برف : برف تازه - برف کهنه
بیشترین بهمن ها در حین بارش یا اندکی بعد از آن صورت میگیرند . پس برف تازه یکی دیگر از نشانه هاست . اما برف تازه را چگونه بشناسیم و نشانه های آن چیست ؟
برف تازه برفیست که درخشندگی خاصی دارد - هوای داخل آن زیاد است بعبارتی متراکم نیست - از هم میپاشد ( به سختی میتوان با آن گلوله برفی درست کرد ) - دست و یا هر وسیله دیگری براحتی در آن فرو میرود.
3- لایه های برفی : مهمترین عاملی که در این جا مطرح است میزان چسبندگی آخرین لایه برف به برف زیرین است . طبیعیست هر چه این چسبندگی کمتر باشد احتمال سر خوردن لایه بالایی بر روی لایه زیرین بیشتر شده و احتمال ریزش بهمن را افزایش میدهد .
4- بستر : منظور از بستر چیست ؟
اول شیب مسیر و دوم افت و خیزهای در طول مسیر . توجه داشته باشید که بهمن معمولاً در شیبهای 25 تا 45 درجه ریزش میکند یعنی دقیقاً همان شیبهایی که ما کوهنوردان بیشتر با آنها سر و کار داریم . همچنین افت و خیز ناگهانی در طول یک مسیر هم میتواند هشدار دهنده باشد .
همانطوریکه گفتیم عوامل درونی نقش مهمتری در ریزش یک بهمن دارند اما به هر حال عوامل بیرونی هم به نوعی مؤثرند . عواملی مثل صدا ، انفجار ، حضور اسکی باز یا کوهنورد و ... را عوامل بیرونی مینامند .
در مباحث بهمن شناسی یکی دیگر از تعاریفی که مهم است تعریف جبهه بادگیر و باد پناه میباشد که آن را در زیر توضیح میدهیم :
اول از همه بادها به دو دسته تقسیم میشوند : 1- باد غالب یا دائمی که جهت این باد در ایران از غرب به شرق است 2- باد محلی یا موقتی
حال برای مثال یک یال شمالی جنوبی را در نظر بگیرید ، همانطوری که گفتیم جهت باد غالب در ایران از غرب به شرق است ، پس طبیعیست که بخش شرقی یال مورد نظر مستعد تشکیل نقاب و دامنه شرقی مستعد ریزش بهمن خواهد بود . کسانیکه به قله کهار صعود کرده اند وقتی بر روی یال اصلیِ شمال جنوبِ منتهی به قله قرار میگیرند این نکته برایشان کاملاً ملموس است .
اما تأثیر ارتفاع : با افزایش ارتفاع بارش برف به مراتب شدید تر است ، بدلیل سرمای بیشتر هوا استحاله یا دگردیسی برف ( تغییر شکل دانه های بلوری شکل برف ) نیز به کندی انجام میگیرد و این امر احتمال بروز بهمن را بیشتر میکند .
بطور کلی نشانه های خطر کدام ها هستند ؟
1- بارش برف همراه با طوفان
2- بارش برف سنگین بدون طوفان
3- گرم شدن ناگهانی هوا
4- طوفان بدون بارش
مسیر یابی صحیح در زمستان :
1- حرکت از روی یالها
2- دوری از کف دره ها و محل های مشرف به شیب
3- دوری از شیبهایی که دارای افت و خیز ناگهانی هستند
اما اگر بنا به دلایلی ناچار شدیم از مسیری عبور کنیم که احتمال ریزش بهمن در آن وجود دارد چکار کنیم ؟
اگر میخواهیم شیب را صعود کنیم باید در مسیر بار حرکت کنیم یعنی مستقیم رو به بالا و نه زیگزاگ . اگر میخواهیم مسیر را تراورس کنیم بهتر است حتی الامکان از بالاترین نقطه یعنی تاج بهمن این کار انجام شود .
در این وضعیت حتماً :
1- یک نفر را بعنوان دیده بان قرار داده تا کاملاً شیب را از دور رصد کند
2- دستکش و کلاه بپوشید و زیپ کاپشن را تا آخر بالا بکشید
3- بند کوله ، کلنگ یا باتون را از دستان آزاد کرده تا در موقع بروز خطر بلافاصله این ابزار را از خود دور کرده و به طرفی پرتاب کنید
4- به خودتان نخ بهمن ببندید یا از فرستنده استفاده کنید
5- یکی یکی از مسیر عبور کنید
6- مسیر را مستقیم صعود کرده و حتی الامکان مسیر را برف کوبی نکنید یا حداقل دیواره های ایجاد شده بین قدم هایتان را خراب نکنید
در صورت گرفتاری در بهمن چه باید کرد ؟
سعی کنید با دست و پا زدن خود را به سطح بهمن یا محدوده آن برسانید ( رفتن به حاشیه ها ) . وسایل را سریعاً از خود دور کنید و در لحظه آخر یک نفس عمیق کشیده و آن را در ریه خود حبس کنید .
عملیات جستجو بعد از ریزش بهمن :
1- یک نفر را بعنوان دیده بان بگذارید
2- در صورت طوفانی بودن احتمال ریزش بهمن های دیگر زیاد است
3- جستجوی سطحی را با کمک باتون یا میله سونداژ و یا تیرک چادر و ... انجام دهید
4- محلهایی را جستجو کنید که احتمال است فرد در آنجا مانده باشد مثل سرپیچ ها در مسیر بهمن ، گودی ها ، جلوی موانع و ...
5- آخرین مرحله جستجوی عمقیست که چند نفره و با ترتیب و نظم خاصی انجام میشود
موفق باشید
دامون ابوالقاسمی